تازه ها
خانه / مناسبتهای ویژه / امام حسن مجتبی(علیه السلام) در نگاه امیر المؤمنین(علیه السلام)

امام حسن مجتبی(علیه السلام) در نگاه امیر المؤمنین(علیه السلام)

یا حسن جان!امام حسن(ع)

آسمان هم به گریه افتاده

همنوا با صدای زخمی تو

در مدائن هنوز شعله ور است

غربت کربلای زخمی تو

امام حسن مجتبی علیه السلام در نگاه علی (علیه السلام) شخصیتی بسیار بزرگ و ممتاز بود. حضرت علی علیه السلام از همان دوران کودکی – امام حسن(علیه السلام) – که آیات الهی  را برای مادرش فاطمه زهرا (سلام الله علیها)  می خواند، این گوهر گرانبها را شناخت و در طول سالیانی که در کنار یکدیگر بودند، همواره از فرزند خود تعریف، تمجید و تقدیر می کرد. حتی در برخی از موارد، قضاوت یا پاسخ به سوالات علمی را به عهده اش می گذاشت. نمونه های زیر، بیانگر شخصیت علمی و جایگاه والای آن حضرت در نزد پدر بزرگوارش می باشد.

روزی امام (علیه السلام) به فرزند خود فرمود: “برخیز و سخن گوی تا گفتارت را بشنوم.” امام حسن (علیه السلام) عرض کرد: “پدرجان! چگونه سخنرانی کنم با این که رو به روی تو قرار گرفته ام؟!” امام خود را پنهان نمود، به طوری که صدای حسن را می شنید. امام حسن علیه السلام برخاست و خطابه خود را شروع کرد  و پس  از حمد و ثنای الهی ، فرمود: “علی، دری است که اگر کسی وارد آن در شود، مومن است و کسی که از آن خارج گردد، کافر است.”

در این هنگام امام علی (علیه السلام) برخاست و بین دو چشم حسن را بوسید و سپس فرمود: “ذریه بعضها من بعض و الله سمیع علیم” آنها فرزندان و دودمانی هستند که بعضی از بعضی دیگر گرفته شده اند و خداوند، شنوا و داناست.(۱)

روزی یک فرد شامی، نزد امام حسن (علیه السلام) آمد و خود را از پیروان امیرمومنان(علیه السلام) معرفی کرد. حضرت به وی فرمود: “تو از پیروان ما نیستی بلکه برای پادشاه کشور روم سوال هایی پیش آمده و پیکش را نزد معاویه فرستاده، او در جواب عاجز مانده، تو را به نزد ما فرستاده است.

پیش از آن که مرد شامی سوالات خود را مطرح کند، امام حسن علیه السلام لب به سخن گشود و فرمود: “آمده ای که چنین سوال هایی را مطرح کنی: فاصله بین حق و باطل چه قدر است؟ بین آسمان و زمین چه قدر فاصله است؟ قوس و قزح چیست؟ کدام چشمه و چاه است که ارواح مشرکان در آن جمع هستند؟ ارواح مومنان در کجا جمع می شوند؟ خنثی کیست؟ کدام ده چیز است که هر یک سخت تر از دیگری است؟”

مرد عرض کرد:” یا بن رسول الله! درست است، پرسش های من همین هاست که فرمودید. سپس امام در حضور پدر به تمام آن پرسش ها پاسخ گفت. وقتی مرد شامی این پاسخ ها را شنید، گفت: گواهی می دهم که تو فرزند رسول خدایی و همانا علی بن ابی طالب سزاوارتر است برای خلافت و جانشینی رسول خدا از معاویه… .(۲) 

از دیگر دلایل شخصیت علمی و جایگاه والای آن حضرت این است که امیرمومنان (علیه السلام) از او خواست تا در جریانی بسیار مشکل، داوری کند. او نیز درباره فردی که چاقو در دست داشت و در خرابه ای کنار کشته ای دستگیرش کرده بودند و همچنین درباره فرد دیگری که خود اقرار کرده بود که مقتول در خرابه را، او کشته است؛ چنین قضاوت کرد: “قاتل واقعی با اقرار و صداقتش جان  متهم را نجات داد و با این کار، گویی بشریت را نجات داده است و خداوند فرمود: “و من احیاها فکانما احیا الناس جمیعا”؛ هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است. بنابراین، آن دو را آزاد کنید و دیه مقتول را از بیت المال پرداخت نمایید.”(۳)

با توجه به سال شهادت امام حسن مجتبی (علیه السلام)، به یقین هیچ معصومی به اندازه امام حسین (علیه السلام) در کنار برادر خود نبوده است. این دو امام معصوم نزدیک به پنجاه سال در کنار یکدیگر زندگی می کردند. بدین جهت امام حسین علیه السلام بیشتر از هر مسلمان دیگری به شخصیت علمی برادرش پی برده بود، و به ویژه در آن ده سال آخر که امامت و رهبری را عهده دار بود، با نگرش دیگری  به امام حسن (علیه السلام) می نگریست.

امام حسین (علیه السلام) ضمن این که برادر خود را شخصیتی بی مانند می دانست، او را عالم ترین فرد به تفسیر و تاویل و آشنا به تمام علوم و مسائل حکومت و جهان اسلام می دانست. چنانکه این نظر را می توان از برخورد امام حسین (علیه السلام) با عایشه در تشییع جنازه برادرش به دست آورد.

در تاریخ آمده است هنگامی که امام حسین (علیه السلام) خواست برادر خود را، بنا به توصیه اش پیش از دفن برای تجدید عهد نزد قبر رسول خدا (صلی الله علیه و آله  و سلم) ببرد، عایشه به تحریک بنی امیه از ورود جنازه امام حسن (علیه السلام) به داخل حجره پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) جلوگیری کرد. امام در برابر این اهانت به فرزند پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به عایشه فرمود: “این تو و پدرت بودید که حرمت و حجاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را دریدید و کسی را داخل حجره اش کردید که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) جوارش را دوست نمی داشت و این که خداوند در فردای قیامت از تو بازخواست خواهد کرد. بدان ای عایشه! که برادرم داناترین فرد به خدا و رسول او است. و داناتر است به کتاب خدا از این که بخواهد نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله پرده دری کند …(۴)

پی نوشت ها:

۱- بحار الانوار، ص ۳۵۱/ اثبات الوصیه،  ص ۱۵۹.

۲- احتجاج، طبرسی، ج ۱، ص ۳۳۹ (با تلخیص).

۳- کافی، ج ۷، ص ۲۸۹.

۴- همان، ج ۱، ص ۳۰۲.

درباره‌ی admin

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*